تأثیر حذف فخری‌‌زاده بر مذاکرات احتمالی جمهوری اسلامی و آمریکا

کمتر از سه ماه پس از آنکه حسین سلامی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تهدید کرد «اگر تار مویی از سر یک ایرانی کم شود، تمام کُرک و پشم دشمنان را برباد خواهد داد» محسن فخری‌زاده که جمهوری اسلامی وی را به عنوان «پدر بمب اتمی ایران» قلمداد کرده است، در یک عملیات در نزدیکی تهران کشته شد.

هنوز یک سال از شکار قاسم سلیمانی و کشته شدن وی در حوالی فرودگاه بغداد توسط پهپادهای آمریکایی نرسیده که محسن فخری‌زاده یکی از عوامل مهم برنامه‌های اتمی جمهوری اسلامی در نزدیکی تهران کشته شد. نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی هنوز نمی‌دانند سرنخ این سوء قصد به کجا می‌رسد و چگونه در روز روشن در یک عملیات پیچیده در حالی که فخری‌زاده با محافظان و اسکورت خود در شهرستان آبسرد نزدیک دماوند حرکت می‌کرد مورد حمله قرار گرفت و کشته شد.


در این عملیات که در یک بلوار نسبتاً پر رفت و آمد با انفجار مهیب یک وانت نیسان و تبادل آتش همراه بود هیچ شهروند غیرنظامی آسیب ندید و به اصطلاح امنیتی یک «عملیات تمیز» با اطلاعات دقیق و موفق بود. مقامات جمهوری اسلامی انگشت اتهام را به سوی اسرائیلی‌ها دراز می‌کنند اما کم نیستندکسانی که می‌گویند «کار خود رژیم است». هرچند فرضیات و سناریوهای مختلف در چنین عملیاتی قابل بررسی است اما شاید برای خیلی‌ها باورکردنی نباشد که عوامل بیرونی و خارج از حلقه‌های اطلاعاتی و امنیتی نظام بتوانند چنین «تمیز» و با مهارت مأموریت حذف فخری‌زاده را اجرا کنند.


در این میان، فشار بر نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی از سوی حامیان رژیم و حتی مقامات شدت گرفته و مخالفان جمهوری اسلامی نیز در شبکه‌های اجتماعی این شکست را بر سر نظام و امنیتی‌هایش می‌کوبند. به این ترتیب بعید نیست برای جمع کردن این آبروریزی همان نهادهای امنیتی دست به کار شوند.


خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یکشنبه ۹ آذر در یک گزارش ادعا کرد که با کنترل از راه دور از یک تیربار اتوماتیک مستقر در یک وانت‌بار آبی به سمت فخری‌زاده و محافظ‌اش شلیک شده است. در این گزارش تأکید شده «هیچ عامل انسانی در محل ترور حضور نداشته و تیراندازی‌ها تنها توسط سلاح خودکار انجام شده است و بجز محافظ شهید که مجروح می‌شود، هیچ فرد دیگری در این حادثه آسیب نمی‌بیند.»


به نظر می‌رسد رسانه‌های داخلی به تریبونی برای نهادهای امنیتی تبدیل شده‌اند تا ضعف‌های اطلاعاتی و امنیتی دستگاه‌های عریض و طویل رژیم را لاپوشانی کنند و ضربه را ناشی از قصور و ضعف دیگر نهادهای حکومتی معرفی کنند.


روایت‌های متناقض از چگونگی کشته شدن فخری‌زاده کم نیست. ساعاتی پس از کشته شدن فخری‌زاده صداوسیمای جمهوری اسلامی با یک راننده کامیون به عنوان شاهد عینی مصاحبه کرد. او مدعی شد شاهد تیراندازی در جاده بوده و حتی یک نفر به سمت کامیون او نیز تیراندازی کرده است.


خبرگزاری «مهر» نیز در یک گزارش سناریو تازه‌ای را مطرح کرده و با عنوان «سایه جاسوسی سایبری بر ترور فخری‌زاده» احتمال داده که ردگیری او از طریق «سیگنال‌های تلفن همراه صورت گرفته». در این گزارش بر لزوم «تقویت زیرساخت‌های ارتباطی کشور» تأکید شده است.


حزب‌اللهی‌‌ها و ولایتمداران می‌کوشند چنین القا کنند که فخری‌زاده فقط یک مهره‌ی امنیتی- نظامی نبوده بلکه «پژوهشگر» و «دانشمند» آنهم در عرصه «فلسفه» بوده است! ابراهیم اصولی هریس استاد دانشگاه می‌گوید فخری‌زاده «پژوهشگر حوزه فلسفه فیزیک و فلسفه علم» بوده است. رسانه‌های حکومتی حتی مدعی شده‌اند موساد او را ترور کرد چون سازنده واکسن ضدکرونا بود و پروژه را به مرحله تست انسانی رسانده بود!


در این میان، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی اعلام کرده است «سرنخ‌هایی از عاملان حمله تروریستی اخیر به دست آمده است که اطلاعات تکمیلی آن» اعلام خواهد شد.


امیر حاتمی وزیر دفاع جمهوری اسلامی نیز گفته «ما حتماً جنایتکاران را تعقیب می‌کنیم و امر فرماندهی معظم کل قوا اجرا خواهد شد.»


از سوی دیگر، گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی که به نظر می‌رسد جوّگیر شده‌اند بحث افزایش تعداد سانتریفیوژها و افزایش ذخایر اورانیوم را مطرح کرده‌اند و برخی دیگر برای خروج جمهوری اسلامی از NPT‌ فشار می‌آورند. گروهی نیز حتا از این فراتر رفته و می‌گویند باید حیفا و تل‌آویو را با موشک زد!


در نهایت مجلس شورای اسلامی طرح دوفوریتی «لغو اجرای پروتکل الحاقی» را ارائه داده و نمایندگان می‌خواهند از دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات هسته‌ای ایران جلوگیری کنند. قرار است این طرح روز سه‌شنبه ۱۱ آذرماه به رای گذاشته شود.


حجت‌الاسلام علیرضا سلیمی از نمایندگان مجلس می‌گوید به روند بازرسی‌های آژانس خوشبین نیستیم و بازرسان این سازمان مشکوک‌اند چرا که منشأ بسیاری از اتفاقات تلخ و ترور دانشمندان را همین بازرسی‌های آژانس می‌دانیم.


محمود علوی وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی پیشتر گفته بود «سربازان گمنام امام زمان انتقام فخری‌زاده را خواهند گرفت». قرار است او در هفته پیش رو با نمایندگان کمیسیون امنیت ملّی مجلس جلسه برگزار کند.


حذف فخری‌زاده در شرایطی که جمهوری اسلامی امیدوار بود با روی کار آمدن دولت جو بایدن مذاکره با واشنگتن را آغاز ‌کند، بساط خوش‌خیالان را بهم زد و شکاف موجود بر سر مذاکره با آمریکا درون رژیم را عمیق‌تر کرد. به نظر می‌رسد به همین دلیل شماری از مقامات ارشد حزب دموکرات آمریکا از کشته شدن فخری‌زاده بسیار خشمگین شده‌اند. با اینهمه باید یادآوری کرد که ترور چندتن از عوامل برنامه‌های اتمی جمهوری اسلامی یکی از نکات تأثیرگذار برای امضای توافق اتمی در سال ۲۰۱۵ بودو تهران مجبور شد تحت فشارهای امنیتی و اقتصادی تن به مذاکره بدهد.


اکنون جریان انقلابی جمهوری اسلامی با صدای بلند از نقش برجام در ترور فخری‌زاده می‌گوید و جدّی‌تر از گذشته با مذاکره مخالفت می‌کند. به این ترتیب تصمیم برای علی خامنه‌ای بسیار سخت‌تر می‌شود چرا که مسئله از یکسو برای نظام حیثیتی به شمار می‌رود و از سوی دیگر ادامه‌ی تحریم‌ها و عدم مذاکره با آمریکا جمهوری اسلامی را بیشاز پیش به خطر می‌اندازد. خروج از پروتکل الحاقی و قهر با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز واکنش جدی شورای حکام را در پی خواهد داشت.

منبع:کیهان‌لندن